Kilka słów o... kapuście

Kapusta jako jarzyna nie posiada powszechnie dobrej opinii. Jest uważana za ciężkostrawną, niezbyt zdrową, w złym guście...Dlaczego ? Wszystkim zarzutom wobec kapusty "winne są" dodatki, z którymi najczęściej ją łączymy, mianowicie kiełbasa, boczek, golonka. Tak naprawdę, właściwości zdrowotne i lecznicze kapusty znane są od lat, a jej krewnymi są, dobrze nam znane i, w przeciwieństwie do ich kuzynki, uznawane za zdrowe : brokuły, kalarepa, brukselka, kalafior oraz jarmuż.

1. Wartości odżywcze kapusty :

• niskokaloryczność (100 g - 40 kcal)
• zawartość witaminy C (100 g - 36 mg)
• zawartość kompletu witamin z grupy B
• obecność witaminy A
• obecność witaminy E
• zawartość witaminy K
• zawartość rutyny
• obecność siarki (wpływ na wygląd włosów, skóry, paznokci)
• zawartość arsenu
• obecność wielu składników odżywczych : wapń, magnez, potas, żelazo, kwas foliowy

2. Sok z kapusty - właściwości lecznicze :

• wzmocnienie odporności
• wspomaganie leczenia anemii
• neutralizowanie obrzęków związanych z zatrzymywaniem się wody w organizmie
• "lekarstwo" na wrzody żołądka
• neutralizowanie bólów reumatycznych i neuralgicznych
• wspomaganie gojenia się ranek
• wspomaganie profilaktyki raka o podłożu hormonalnym - jajników, jąder, piersi, prostaty (indole)

3. Kiszona kapusta - właściwości zdrowotne :

• wzmocnienie systemu odpornościowego
• zapobieganie szkorbutowi
• zapobieganie odmrożeniom
• źródło wapnia i potasu
• regulowanie układu trawiennego
• źródło witaminy C
• oczyszczanie organizmu z bakterii gnilnych (kwas mlekowy)
• stwarzanie warunków do rozmnażania dobroczynnych bakterii jelitowych (kwas mlekowy)

4. Kapusta, a karmienie piersią :

• ochrona przed zapaleniem piersi
• zapobieganie stwardnieniu piersi po porodzie
• ułatwienie niemowlęciu ssania piersi

5. Zapobieganie wzdęciom :

• dodawanie do dań z kapusty przypraw takich jak : kminek, cząber, kolendra, jałowiec, liść laurowy
• picie naparu z mielonego kminku
• picie naparu z kopru włoskiego

6. Co zrobić ze specyficznym zapachem podczas gotowania ?

• dodanie do wody skórki chleba
• dodanie do wody orzecha włoskiego

7. Uwaga :

Kapusta nie jest wskazana dla osób cierpiących na choroby związane z tarczycą, gdyż zawiera związki wolotwórcze (tj. goitryna, progoitryna) utrudniające przyswajanie jodu z posiłków.

KUCHNIA : ŚWIAT PIEROGÓW

Większość (jeśli nie wszyscy) znają smak pierogów z kapustą i grzybami, z kaszą, ruskich, z serem na słodko, z owocami czy też z mięsem, jednak z biegiem czasu takie połączenia mogą się nam znudzić. Moim zdaniem warto czasem otworzyć się na nowe pomysły i nieco rozwinąć swoją kuchnię. Tym bardziej, że w przypadku pierogów wystarczy naprawdę niewiele - podstawowy przepis na ciasto pierogowe i mnóstwo możliwości ich nadziewania.Dzięki temu tradycyjne danie może stać się prawdziwym rarytasem, a i wypełnianie kolorowymi farszami to pretekst do zabawy z rodziną, gdyż na kilka par rąk praca idzie sprawniej i przyjemniej. Poniżej przedstawię przykłady farszów, jakie możecie wykorzystać do kulinarnych eksperymentów.

PODSTAWOWY PRZEPIS NA CIASTO PIEROGOWE :

• woda w temperaturze pokojowej (500 ml)
• mąka (500 g)
• olej (80 ml)
• jajo (1)
• sól

1. Mąkę przesiać do miski i zrobić wgłębienie.
2. Wlać wodę i wymieszać.
3. Wybić jajo i wymieszać łyżką.
4. Dodać olej, sól i zagnieść.
5. Następnie szybko wyrobić na gładkie ciasto.

DROŻDŻOWE CIASTO NA PIEROGI :

• drożdże świeże (30 g)
• cukier (łyżeczka)
• mleko (150 ml)
• mąka (450 g)
• jaja (2)
• masło (15 g)
• olej do smarowania
• sól

1. Drożdże wymieszać z cukrem, mlekiem, mąką i połową łyżeczki soli.
2. Dodać jaja i masło.
3. Wyrobić mikserem (spiralne łopatki) na gładkie ciasto.
4. Przykryć i odstawić do wyrośnięcia, smarując wierzch olejem.
5. Wyrośnięte ciasto najlepiej wałkować na grubość 0,5 cm.

FARSZ Z ZIELONEJ SOCZEWICY

• soczewica zielona (250 g)
• cebula (1)
• jaja (2)
• bułka tarta (100 g)
• przyprawy : sól, kminek, pieprz, gałka muszkatołowa
• olej do smażenia

1. Soczewicę zalać wrzątkiem i odstawić na 3 godziny.
2. Odlać wodę i zalać soczewicę ponownie.
3. Gotować do miękkości - pod koniec gotowania posolić.
4. Ugotowaną soczewicę zmielić.
5. Na patelni rozgrzać tłuszcz.
6. Cebulę posiekać i lekko podsmażyć.
7. Dodać zmieloną soczewicę, bułkę tartą, jaja i przyprawy.
8. Dokładnie wymieszać.
9. Przełożyć do miski i pozostawić do ostygnięcia.

FARSZ Z DROBIU I KASZY

• kasza gryczana (500 g)
• mięso drobiowe (500 g)
• wątróbka drobiowa (100 g)
• jaja (4)
• mąka (30 g)
• masło (45 g)
• przyprawy : sól, pieprz, szałwia

1. Kaszę gryczaną ugotować na sypko w 4 szklankach osolonej wody.
2. Odsączyć.
3. Masło przełożyć do rondelka i roztopić.
4. Mięso drobiowe i wątróbki drobno posiekać.
5. Do dużej miski przełożyć ugotowaną kaszę, roztopione masło, rozdrobnione mięso i wątróbki, jaja, mąkę i przyprawy. 
6. Dokładnie wymieszać wszystkie składniki.

FARSZ Z CZERWONEJ KAPUSTY

• kapusta czerwona (500 g)
• cebula (1)
• masło (15 g)
• konfitura wiśniowa (15 g)
• sok z cytryny (10 ml)
• czerwone wino (70 ml)
• przyprawy : sól, pieprz, cynamon

1. Z czerwonej kapusty usunąć głąb i poszatkować.
2. Na patelni roztopić masło.
3. Cebulę drobno posiekać i zeszklić na maśle.
4. Dodać kapustę, sól, sok z cytryny i wino.
5. Przykryć i dusić 40 minut - do miękkości.
6. Doprawić i dobrze wymieszać.
7. Dodać konfiturę wiśniową i jeszcze raz wymieszać.
8. Wyłożyć na durszlak i przestudzić.
9. Przełożyć farsz do miski.

FARSZ "KAPUŚNIACZEK"

• biała kapusta (200 g)
• kiszona kapusta (200 g)
• cebula (2)
• masło (30 g)
• przyprawy : sól, pieprz, maggi, kminek

1. Kiszoną kapustę dobrze odsączyć i poszatkować.
2. Białą kapustę poszatkować.
3. Obydwie kapusty ugotować z dodatkiem soli i pieprzu.
4. Odcedzić.
5. Na patelni roztopić masło.
6. Cebule drobno posiekać i zeszklić na maśle.
7. Dodać odcedzoną kapustę i smażyć do odparowania soku.
8. Doprawić i dokładnie wymieszać.
9. Gotowy farsz przełożyć do miski.

FARSZ Z KUSKUSU I CIELĘCINY

• kuskus (250 g)
• mleko do zalania kuskusu
• pieczarki (100 g)
• cebula (1)
• mięso cielęce (250 g)
• olej do smażenia
• przyprawy : sól, pieprz

1. Cielęcinę zmielić.
2. Kuskus wsypać do miski i zalać wrzącym mlekiem (około centymetr ponad powierzchnię).
3. Zostawić na 5 minut pod przykryciem.
4. Doprawić.
5. Na patelni rozgrzać olej.
6. Cebulę i pieczarki drobno posiekać.
7. Podsmażyć aż do odparowania wody.
8. Dodać kuskus.
9. Na osobnej patelni podsmażyć mięso i doprawić.
10. Wszystkie składniki dokładnie wymieszać w misce.

NADZIENIE JABŁKOWE

• jabłka (500 g)
• cukier (50 g)
• budyń waniliowy (15 g)
• cynamon 

1. Jabłka umyć, obrać i zetrzeć na tarce o grubych oczkach.
2. Starte jabłka przełożyć do miski.
3. Wymieszać z cukrem i cynamonem.
4. Dodać budyń i dokładnie wymieszać.

NADZIENIE SEROWO - MALINOWE

• maliny (250 g)
• biały ser (250 g)
• cukier (20 g)
• masło (50 g)
•  cynamon

1. Ser biały utrzeć z cukrem.
2. Masło przełożyć do rondelka i roztopić.
3. Roztopione masło dodać do sera i wymieszać.
4. Dodać maliny i doprawić cynamonem, delikatnie wymieszać.

FARSZ GRECKI

• twaróg półtłusty (250 g)
• ser sałatkowy typu feta (200 g)
• cebula (1)
• olej do smażenia
• pieprz

1. Sery przełożyć do miski i rozgnieść widelcem na gładką masę.
2. Na patelni rozgrzać olej.
3. Cebulę posiekać i zrumienić.
4. Podsmażoną cebulę dodać do masy serowej i doprawić pieprzem.
5. Dokładnie wymieszać wszystkie składniki.

NADZIENIE WIŚNIOWO - MIODOWE

• wiśnie bez pestek (300 g)
• miód kwiatowy (100 ml)
• przyprawy : cynamon, imbir

1. Wiśnie przełożyć do rondelka.
2. Dodać miód i podgrzać do jego roztopienia.
3. Doprawić i dokładnie wymieszać.
4. Gotowe nadzienie przełożyć do miski.

FARSZ Z KAPUSTĄ I OPIEŃKAMI

• ugotowane opieńki (500 g)
• kapusta kiszona (1 kg)
• cebula (2)
• marchewka ugotowana (5)
• seler ugotowany (2)
• przyprawy : sól, listki laurowe, ziele angielskie, pieprz, kminek, papryka słodka, chilli, majeranek

1. Do garnka wlać szklankę wody.
2. Dodać opieńki, kapustę i przyprawy.
3. Całość gotować do miękkości kapusty.
4. Wyjąć liście laurowe, a farsz odsączyć i ostudzić.
5. Zmielić ugotowaną kapustę z opieńkami z marchewką, cebulą i selerem.
6. Doprawić i dokładnie wymieszać.

FARSZ Z SUSZONYMI POMIDORAMI :

• biały ser półtłusty (100 g)
• ser sałatkowy typu feta (100 g)
• suszone pomidory w oliwie(słoik)
• żółtko (1)
• przyprawy : sól, pieprz

1. Ser feta przełożyć do miski i wymieszać z białym serem.
2. Suszone pomidory odsączyć i pokroić w paseczki.
3. Pokrojone pomidory i żółtko dodać do masy serowej.
4. Doprawić i dokładnie wymieszać.

NADZIENIE CZEKOLADOWO- TRUSKAWKOWE

• truskawki (300 g)
• czekolada deserowa (150 g)
• masło (60 g)
• chilli

1. Czekoladę zetrzeć na tarce.
2. Dodać chilli i wymieszać.
3. W rondelku roztopić masło.
4. Roztopione masło dodać do czekolady i wymieszać.
5. Truskawki umyć i pokroić na pół.
6. Owoce dodać do masy czekoladowej i delikatnie połączyć.

NADZIENIE RYŻOWO - OWOCOWE

• ryż (200 g)
• jabłka (2)
• śliwki (100 g)
• nektarynki (150 g)
• cukier wanilinowy (60 g)
• masło (25 g)

1. Ryż ugotować al dente.
2. Ostudzić.
3. Jabłka obrać i zetrzeć na tarce o grubych oczkach.
4. Śliwki i nektarynki drobno pokroić.
5. W rondelku roztopić masło.
6. Dodać ostudzony ryż, owoce i wymieszać.
7. Dodać cukier wanilinowy i cały czas mieszając - zagotować.
8. Gotowe nadzienie przełożyć do miski.

FARSZ WARZYWNY

• kapusta (1)
• marchew (2)
• pieczarki (100 g)
• cebula (1)
• czosnek (2 ząbki)
• papryka czerwona (1)
• bułka tarta (100 g)
• olej do smażenia
• przyprawy : sól, pieprz, majeranek, koperek, tymianek

1. Kapustę poszatkować.
2. Marchew i pieczarki obrać oraz zetrzeć na tarce o grubych oczkach.
3. Cebulę i paprykę drobno pokroić.
4. Czosnek posiekać.
5. Kapustę i marchew przełożyć do rondelka i dusić do miękkości.
6. Przełożyć do miski.
7. Na patelni rozgrzać olej.
8. Dodać starte pieczarki oraz pokrojoną cebulę, paprykę i czosnek.
9. Dusić na patelni 10 minut.
10. Dodać do kapusty i wymieszać.
11. Doprawić, dodać bułkę tartą i dokładnie wymieszać.

FARSZ GÓRALSKI

• bryndza (200 g)
• oscypek (100 g)
• tłusty mielony twaróg (100 g)
• masło (30 g)
• cebula (1)
• jajo (1)
• przyprawy : sól, pieprz, słodka papryka

1. Bryndzę przełożyć do miski i utrzeć z twarogiem.
2. Oscypek zetrzeć na tarce i dodać do masy serowej - utrzeć.
3. Na patelni roztopić masło.
4. Cebulę posiekać i zeszklić na maśle.
5. Dodać do masy serowej.
6. Doprawić, dodać jajo i dokładnie wymieszać.

FARSZ Z KIEŁBASY I KAPUSTY

• biała kapusta (1 kg)
• kiełbasa (200 g)
• cebula (1)
• smalec (45 g)
• mąka (30 g)
• przyprawy : sól, pieprz

1. Kapustę drobno poszatkować.
2. Obgotować w osolonej wodzie.
3. Cebulę i kiełbasę pokroić w drobną kostkę.
4. Na patelni rozgrzać smalec.
5. Zrumienić pokrojoną cebulę i kiełbasę.
6. Dodać odsączoną białą kapustę.
7. Doprawić i wymieszać.
8. Podusić kilka minut wszystkie składniki.
9. Na koniec dodać mąkę i wymieszać.
10. Gotowy farsz przełożyć do miski.

FARSZ 4 SERY

• ser mozzarella (125 g)
• serek ricotta (250 g)
• ser mascarpone (50 g)
• tarty parmezan (150 g)
• oliwa

1. Serek ricotta odsączyć i przełożyć do miski.
2. Ser mozzarella pokroić w drobną kostkę.
3. Połączyć z serkiem ricotta.
4. Dodać ser mascarpone i starty parmezan.
5. Dodać kilka kropel oliwy i wymieszać na gładką pastę.

FARSZ LEŚNY

• boczek (200 g)
• kurki (350 g)
• cebula (1)
• ser biały (200 g)
• czosnek (3 ząbki)
• olej do smażenia
• świeży rozmaryn (15 g posiekanego)
• przyprawy : sól, pieprz

1. Boczek i kurki pokroić w drobną kostkę.
2. Cebulę i czosnek posiekać.
3. Na patelni rozgrzać tłuszcz.
4. Podsmażyć pokrojony boczek.
5. Dodać kurki, cebulę, czosnek i rozmaryn.
6. Dusić 5 minut.
7. Ser biały zmielić.
8. Do zmielonego sera dodać uduszone kurki i doprawić.
9. Dokładnie wymieszać wszystkie składniki.

FARSZ Z AWOKADO I TUŃCZYKIEM

• serek kremowy (100 g)
• awokado (1)
• tuńczyk w oliwie (puszka)
• tarty parmezan (15 g)
• pestki dyni (30 g)
• przyprawy : sól, pieprz

1. Awokado obrać, przełożyć do miski i dokładnie rozgnieść widelcem.
2. Dodać serek, tuńczyka odsączonego z oliwy, parmezan i przyprawy.
3. Dokładnie wymieszać.
4. Na suchej patelni uprażyć pestki dyni.
5. Dodać do masy z awokado i wymieszać.

MROŻENIE PIEROGÓW :

1. Ugotowane pierogi ostudzić - można zanurzyć na chwilę w zimnej wodzie.
2. Lekko smarujemy olejem i kładziemy na desce tak, by się nie stykały.
3. Wkładamy na godzinę do zamrażarki.
4. Tak przygotowane przekładamy do woreczków.
5. Wkładamy do zamrażarki.

PIEROGI Z MROŻONYMI OWOCAMI

1. Mrożone owoce wyjąć z zamrażarki tuż przed nadziewaniem pierogów - nie rozmrażać.
2. Obsypać cukrem zmieszanym z cynamonem.
3. Nakładać na krążki wycięte z ciasta pierogowego.

SOS POMIDOROWY DO ZAPIEKANIA PIEROGÓW

1. Na łyżce oliwy udusić posiekaną cebulę do miękkości.
2. Pomidory z puszki pokroić na cząstki i dodać do cebuli.
3. Gotować 15 minut.
4. Przełożyć do miski i doprawić łyżeczką cukru i soli.
5. Zmiksować na gładki sos.

GOTOWANIE PIEROGÓW :

1. Dużą ilość osolonej wody z dodatkiem oleju doprowadzić do wrzenia.
2. Pierogi wrzucać partiami.
3. Poczekać aż pierogi wypłyną na powierzchnię i gotować jeszcze od 1 do 5 minut.
4. Ugotowane wyławiać łyżką cedzakową.

SOS DO PIEROGÓW Z MĄKI GRYCZANEJ LUB KUKURYDZIANEJ

1. Opakowanie serka homogenizowanego zmiksować z dwiema łyżkami koncentratu pomidorowego, 2 łyżkami oliwy i ząbkiem czosnku.
2. Listki bazylii posiekać i dodać do sosu.
3. Doprawić solą i pieprzem.

GŁĄB SMAKOSZA

Młoda kapusta, ziemniaki, trochę przypraw, chwila zabawy w kuchni i... pożywny obiad gotowy ! Danie wyśmienicie smakuje z grzankami z pełnoziarnistego pieczywa, chrupkim pieczywem, świeżo upieczonymi bułkami czy też bagietkami, a nawet chlebkami naan (oczywiście samodzielnie upieczonymi).

SKŁADNIKI :

• kapusta (400g)
• soczewica (150g)
• ziemniaki (100g)
• bulion warzywny (800 ml)
• mleko kokosowe (200ml)
• krojone pomidory w puszce (400ml)
• czosnek (2 ząbki)
• tofu lub mięso drobiowe (100g)
• olej (80ml)
• przyprawy : sól, pieprz, chilli, kumin

PRZYGOTOWANIE :

1. Kapustę podzielić na części wzdłuż głąbu i poszatkować.
2. Ziemniaki obrać i pokroić w kostkę.
3. Tofu pokroić w kostkę.
4. Czosnek drobno posiekać.
5. W garnku rozgrzać tłuszcz.
6. Wrzucić czosnek, pokrojone tofu, doprawić kuminem i dusić kilkanaście sekund.
7. Dodać poszatkowaną kapustę, pokrojone ziemniaki i wymieszać.
8. Dusić pod przykryciem 15 minut.
9. Do podduszonej kapusty dodać bulion, mleko kokosowe, soczewicę i pomidory.
10. Dodać sól, wymieszać i gotować pod przykryciem 20 minut.
11. Doprawić pieprzem, chilli i dobrze wymieszać.

SMACZNEGO !