ZDROWIE : TABELE SKŁADNIKÓW ODŻYWCZYCH

Etykiety na produktach spożywczych dostarczają informacji, które pomagają konsumentom dokonywać świadomych wyborów. Porównując etykiety, można znaleźć najzdrowszy dla siebie produkt.

Jakie informacje znajdują się na etykiecie ?

• lista składników
• tabela wartości odżywczych
• uszeregowanie składników w porządku malejącym
• data przydatności do spożycia
• zalecane warunki przechowywania
• informacje dla alergików
• nazwa kraju pochodzenia produktu
• adres producenta

Tabela składników odżywczych :

• składniki odżywcze w porcji
• składniki odżywcze w 100 g lub 100 ml
• wartość energetyczna produktu
• zawartość białka
• zawartość tłuszczu ogółem
• zawartość tłuszczów nasyconych
• zawartość węglowodanów ogółem
• zawartość cukrów prostych
• zawartość błonnika
• zawartość sodu
• analiza sposobu odżywiania
• wybieranie najwłaściwszych dla nas produktów

Co to jest zalecane dzienne spożycie - ZDS ?

• przeciętny poziom dziennego spożycia składników odżywczych 
• zaspokajanie 97-98 % zdrowych osób w danym wieku i danej płci
• etykieta "bogate w wapń" = informacja o zawartości wapnia w tabeli odżywczej
• uwzględnienie na etykiecie jakiemu procentowi ZDS odpowiada porcja danego produktu

Czym jest procent zalecanego dziennego spożycia ?

• informacja podawana w formie graficznej
• procent ZDS pokrywany przez dany produkt
• wyrażanie w procentach
• opierane o wyznaczone dopuszczalne dzienne spożycie energii i różnych składników odżywczych
• przeciętne założenie : 2000 kcal dziennie
• indywidualne zapotrzebowanie energetyczne

O czym informują inne hasła na etykietach ?

• kolorowe opakowania - zachęcanie do kupna
• niektóre logo są godne zaufania - Np. Instytut Matki i Dziecka
• szkodliwe składniki dla alergików - gluten (celiakia), fenyloalanina (fenyloketonuria), siarczyny (astma oskrzelowa)

Na co zwracać uwagę :

1. energia - wartość kaloryczna produktu
2. tłuszcze - wybieranie produktów o wysokiej zawartości tłuszczów jedno- lub wielonienasyconych, a mniej nasyconych i trans
3. cukry - wybieranie produktów z minimalnym dodatkiem cukru; sprawdzanie źródła cukrów na liście
4. błonnik - zawarcie co najmniej 3 g błonnika w porcji
5. sól - wybieranie produktów z niską (poniżej 120 mg na 100 g produktu) lub zmniejszoną zawartością sodu

Wyjątki w oznakowaniu żywności :

• produkty dostarczane na zamówienie do domu klienta, Np. pizza
• produkty spożywcze mniejsze niż paczka gumy do żucia
• produkty wytwarzane i pakowane w miejscu sprzedaży, Np. piekarni
• produkty pakowane w obecności klienta, Np. wędliny w delikatesach
• produkty o minimalnej wartości odżywczej, Np. zioła, przyprawy, kawa, herbata
• produkty w indywidualnych opakowaniach sprzedawane w opakowaniu zbiorczym
• świeże owoce, warzywa, orzechy, mięso i ryby
• świeżo krojone owoce i warzywa

ZDROWIE : SER KOZI

Ser kozi ceniony na całym świecie :

• chèvre (Francja)
• feta (Grecja)
• pantysgwan (Walia)
• caprino (Włochy)
• gjetost (Norwegia)
• miękka struktura
• mocny, kwaskowy smak (tłuszcze średniołańcuchowe - kwas kapronowy, kwas kaprylowy, kwas kaprynowy)
• świeży lub po 2 miesiącach dojrzewania (biała pleśń - odpowiednia skórka)
• kozy jedzą rośliny niesmakujące krowom (inny smak mleka i sera)

Czy ser kozi ma podobną wartość do sera krowiego ?

• mniej energii - mniejsza zawartość białka i tłuszczu
• tłuszcz w ilości odtłuszczonego o 50 % sera żółtego
• mniejsza ilość sodu
• mniejsza zawartość wapnia
• źródło białka, fosforu, ryboflawiny, potasu

Czy jest lekkostrawny ?

• łatwiej trawiony przez organizm - zawartość mniejszych cząsteczek tłuszczu, inna struktura białkowa
• zawartość oligosacharydów - działanie przeciwzapalne; poprawa trawienia

Mleko kozie a zespół metaboliczny :

• obniżenie zespołu metabolicznego o 62 %
• obecność kwasu linolenowego - wzmacnianie działania insuliny - obniżanie poziomu glukozy we krwi

Ile należy jeść serów kozich ?

• zróżnicowana dieta
• 2-3 porcje nabiału dziennie - ser (25- 50 g)
• bogactwo tłuszczów nasyconych - zachowanie umiaru

Ważne informacje :

1. ZALETY - zawartość wielu składników odżywczych, zawartość kwasu linolenowego (zmniejszenie ryzyka zespołu metabolicznego)
2. WADY - mocny smak, nie może być zamiennikiem osób uczulonych na mleko i sery krowie
3. KUPOWANIE I PRZECHOWYWANIE - szczelne, foliowe torebki; lodówka; zużycie w ciągu 5 dni od otwarcia; przechowywanie w zamrażalniku

Proste sposoby na kozi ser :

1. Sałatka - upiec buraka czerwonego w piekarniku, ostudzić, obrać i pokroić w cząstki ; połączyć z rukolą, szpinakiem w liściach i roszponką, orzechami włoskimi oraz pokruszonym serem kozim; skropić oliwą z oliwek zmieszaną z octem balsamicznym; na wierzch ułożyć startą z pomarańczy skórkę i doprawić świeżo zmielonym czarnym i czerwonym pieprzem
2. Makaron - ugotować makaron, odcedzić i włożyć ponownie do ciepłego rondelka; dodać ugotowany groszek, pokruszony ser kozi, posiekane liście mięty i oliwę z oliwek; dobrze wymieszać
3. Pizza - przygotować spód pizzy; nałożyć pokruszony ser kozi, pokrojone czarne i zielone oliwki oraz szpinak; upiec w 180 stopniach Celsjusza; doprawić świeżo zmielonym czarnym pieprzem
4. Babeczki - w misce wymieszać 2 szklanki mąki, łyżeczkę proszku do pieczenia; osobno połączyć 1/2 szklanki pesto z rzodkiewki, 3/4 szklanki wody i jajo; dodać do mąki; dosypać 1/2 szklanki pokruszonego sera koziego; dobrze wymieszać; przełożyć do natłuszczonej formy na babeczki; piec 15 minut w piekarniku nagrzanym do 180 stopni Celsjusza
5. Tarta - przygotuj ciasto filo; wypełnij nim formę do tarty i podpiecz; wyłóż pokruszony kozi ser, posiekaną natkę pietruszki, tymianek i bazylię; piecz 5 minut; udekoruj rukolą

Porównanie wartości odżywczej sera koziego i sera żółtego (50 g) :

1. SER KOZI :

• energia (kcal) - 88
• białko (g) - 5,2
• tłuszcze ogółem (g) - 6,3
• tłuszcze nasycone (g) - 4
• sód (mg) - 188
• wapń (mg) - 76

1. SER ŻÓŁTY :

• energia (kcal) - 161
• białko (g) - 10
• tłuszcze ogółem (g) - 13,6
• tłuszcze nasycone (g) - 8,6
• sód (mg) - 262
• wapń (mg) - 310